Geest van verlangen – R. Morgan

Een goede schrijver is vooral iemand die nieuwsgierig is, oog heeft voor detail en zijn en zijn gedachten zo precies mogelijk kan verwoorden. Doel is het scheppen van een plek waar je alles vergeet en van personages die mensen worden. Robert Morgan is zo iemand. In zijn roman Geest van verlangen (oorspronkelijke titel: The truest pleasure) zit hij zijn hoofdpersoon Ginny zo dicht op de huid dat de lezer voor even helemaal in haar leven opgaat.

Ginny is een jong en leergierig meisje dat van haar vrijheid houdt. Ze groeit op een boerderij in de buurt van South Carolina. Haar moeder is al jonggestorven. Als kind voelt zij zich buitenstaander omdat ze graag leest en zich verbeeldt dat de jongens haar veel te serieus en onaantrekkelijk vinden. Gelukkig komt ze Tom tegen. Een man die liever met zijn handen dan met woorden spreekt. Hij trouwt met Ginny en de boerderij wordt van hem. Zoals hij overdag de aarde liefkoost zo doet hij dat ’s avonds bij Ginny. Op die momenten voelen zij zich gelukkig en aan elkaar verbonden en toch blijft Ginny op zoek naar iets dat haar helemaal kan vervullen, dat haar boven zichzelf en haar harde bestaan uit kan tillen.

IN DE GEEST RAKEN
Die vervulling vindt ze op de opwekkingssamenkomsten waar haar vader haar mee naartoe neemt. Ze raakt in de Geest, spreekt in tongen en wentelt zich door het stof. ‘Ik baadde in koesterende vlammen. Het vuur schroeide alle trots, alle vuile koppigheid en alle pijn van de ijdelheid uit me weg. (…) Tot in de verste hoekjes van mijn geest reikten de vlammen, en miljoenen mijlen ver joegen ze langs de hemel.’
In haar aard en in haar zoektocht naar het geluk doet Ginny denken aan grote figuren uit de literatuur zoals Eline Vere. Hun gevoelige, soms extatische, aard tilt hen naar grote hoogten en tegelijk lijken ze niets anders te kunnen dan zichzelf in het ongeluk te storten. De opwekkingssamenkomsten drijven Ginny en Tom uit elkaar. Ruzie, dreiging en verwijdering volgen steeds op Ginny’s bezoeken.

ZINNEN VOL POËZIE
Die ruzies en die koude sfeer staan in groot contrast met de schitterende beschrijvingen van de natuur. Het verbaast niets dat Morgan ook dichtbundels op zijn naam heeft staan. ‘In het weiland wervelde de sneeuw op (…) De lucht wemelde van de kristallen die glinsterden in het laatste zonlicht. Voor mijn ogen veranderde alles in goud.’
Morgans kracht ligt in zijn taalsouplesse, zijn originele beelden, de gedachten die over elkaar heen buitelen. Hij heeft zo’n breed palet aan woorden ter beschikking dat hij moeiteloos een veld met sabelsprinkhanen tot leven wekt, de geur van melassestroop opwekt of het geijl van een zieke laat horen. Hij zet zijn personages met al hun gedachten overtuigend neer.

GEBREKKIGE OPBOUW
Dit geldt minder voor de opbouw en de plot. De opbouw is simpel; in chronologische volgorde wordt het verhaal van Ginny verteld. De auteur had meer spanning op kunnen bouwen door de volgorde te wijzigen. Voor het plot geldt dat de verwijdering tussen Ginny en Tom beter onderbouwd had kunnen worden. Nu vraagt de lezer zich soms af waar ze toch zo moeilijk over doen. Of komt dit doordat de lezer niet in Toms hoofd kan kijken en niet weet wat hij er zo erg aan vindt? En waarom komt Ginny dan eindelijk tot inkeer als blijkt dat het al te laat is? Iets wat soms inderdaad de wrange werkelijkheid is, maar toch lijkt het of het Ginny niet echt aangrijpt. Het einde heeft iets teleurstellends; alsof het boek uitgaat als een rokende vlaswiek zonder dat alles nu een plekje heeft gekregen. Toch is Ginny een vrouw om nooit te vergeten.

R. Morgan, Geest van verlangen, 2009, Uitgeverij Brandaan, 312 pagina’s, ISBN 978 94 6005 006 0, € 19,50.